|
Aşk nedir? Romantik aşkın
'nörofizyolojik boyutunu' inceleyen Amerikan Hastanesi
doktoru Nörofizyolog Sabri Derman'a göre aşk yaşamsal
önemi olan bir dürtü ve insanın 'esansı'.
Yokluğu ciddi duygu bozukluklarına yol açıyor.
Aşkın ilk zamanlarında sevilen kişi
düşüncelerin yüzde 90'ını kaplıyor.
Rüyaların büyük bir bölümü sevilen kişiyle
ilgili oluyor.
Çarpıcı bir bulgu da âşık olduğumuz
kişinin çocukluk döneminde belirlenmesi. Derman'a
göre 2-8 yaşlarında belirlenen bu şablona
uygun kişiyle karşılaşıldığında
beyin, 'feniletilamin' adlı maddeyi salgılıyor.
Bu madde çikolotada da var.
Filin aşkı üç günlük!
Veriler bir farenin aşkının sadece birkaç
saniye, fillerin iki-üç gün sürdüğünü gösteriyor.
Bozkır faresi, kanada kazı, kuğu ve
insanlarda aşk bir ömür boyu sürebiliyor. Tarla
faresi âşık olduğunda adeta dopamin içinde
yüzüyor. Dopaminle motivasyon ve hedefe yönelik
konsantrasyon artıyor. Bu, bağımlılarda
görülen belirtilere benziyor. Enerji artışı,
sinirlilik, kıskanma, ilk görüşte aşk
gibi aşk sırasında yaşanan durumlar
hem hayvanlarda hem de insanlarda ortak.
Aşkla birlikte artan dopamin hormonu 'testosteron'
düzeyini de artırarak cinsel arzuyu körüklüyor.
Aslında âşık olunduğunda genel
olarak tüm aktivitelerde artış oluyor. Kavuşma
geciktikçe dopamin artıyor, başarma azmi kamçılanıyor.
Aşk obsesif (takıntılı) hale dönüştüğünde
dopamin artışına karşın,
serotonin (mutluluk) hormonu azalıyor.
Karşısındakinin eşsiz olduğunu
düşünen 120 çift gözlendiğinde, iki yıl
sonra hâlâ birbirlerine yakın olduklarını
hatırlatan Derman'a göre aşkın ömrü
şiddetiyle ilgili.
"Tsunami sırası veya sonrasında karşılaştığınız
insana âşık olma olasılığınız,
sakin bir ortama oranla daya yüksektir" diyen
Derman, bu sözleriyle aşkın heyecan olan
ortamlarda daha çabuk filizlendiğini destekliyor.
Aşkı, 'geçici bir beyin hastalığı'
olarak tanımlayan Derman, "Hiç beklemediğiniz
anda ve ilk görüşte âşık
olabilirsiniz. Ancak aşkın vazgeçilmez öğesi
olan ümit, yani karşıdaki kişinin de
bizi sevmesi umudu gerçekleşmediğinde
patolojik bir durum olaşabilir. Bu durum da tedavi
yoluna gidilebilir" diyor.
|